Velen ervaren kasjmier als een zaligmakend eindpunt op stoffengebied maar snobs en fijnproevers zien in deze soort niet meer dan een beginpunt voor een schare nog zachtere en warmere varianten. Een wolsoort waar de kenner bij gaat watertanden is vicuņa, een even onbereikbare als dure wolsoort. Een legende beweert dat een rauw ei dat twee etmalen in een lap vicuņa is gewikkeld voor consumptie geschikt is. Met een kiloprijs van bijna vijf mille is deze soort maar voor een enkeling weggelegd. Ooit mochten bij de Inka's alleen de opperpriesters zich hullen in gewaden van vicuņa. De wol is afkomstig van een aan de lama verwant wild dier dat hoog in het Andesgebergte leeft. De vicuņa leeft in de 'Puna', een hoogvlakte tussen 3600-4950 meter hoogte en is uitgerust met een groot hart en een zeer hoog gehalte rode bloedlichaampjes, zo'n acht miljoen per kubieke millimeter. Een vicuņa laat zich heel lastig vangen; om de wol te bemachtigen moet het dier worden gedood. Vroeger kwam de vicuņa in groten getale voor, maar intensief stropen heeft ertoe geleid dat het dier nu beschermd is. Vicuņa's leven voornamelijk in Peru en Bolivia. In het Venezuelaanse reservaat Pampa Galera wordt door intensieve controle op de jacht getracht de vicuņa's voor uitroeiing te behoeden. Volgens regelgeving van de VN is in het internationale Cites-verdrag over bedreigde dier- en plantensoorten vastgelegd dat er jaarlijks 1500 tot 2000 kilo vicuã-wol verhandeld mag worden. Het totaal vormt een fractie van de vraag. Het is dan ook een wolsoort die vooralsnog op royale schaal circuleert in het zwarte circuit. Vicuņa vormt een ideaal ruilmiddel voor wapens en andere liquiditeiten. Mochten de inspanningen in het Pampa Galera reservaat slagen en de vicuņa's grootschalig gefokt kunnen worden zal het zwarte circuit moeten uitwijken naar andere goederen en zal de kiloprijs binnen het bereik van gewone stervelingen komen. Vooralsnog kost een blazer van vicuņa rond de vijftien mille. In Nederland vormde dat bedrag voor de architect Cees Dam geen belemmering er eentje aan te schaffen.
199709